Khi tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai: Phụ huynh nên chuẩn bị gì cho trẻ trước khi vào lớp 1?

Việc từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đang tạo ra nhiều thay đổi trong giáo dục phổ thông. Trong bối cảnh đó, việc chuẩn bị nền tảng ngoại ngữ cho trẻ trước khi bước vào lớp 1 được nhiều phụ huynh quan tâm nhằm giúp trẻ tự tin thích nghi với môi trường học tập mới.

Bước chuyển từ bậc mầm non lên tiểu học luôn là cột mốc quan trọng trong hành trình học tập của mỗi học sinh. Không chỉ làm quen với môi trường học tập có tính kỷ luật cao hơn, trẻ còn bắt đầu tiếp cận nhiều môn học mới.

Xu hướng đưa tiếng Anh vào giảng dạy từ lớp 1

Trong dự thảo Văn kiện Đại hội Đảng có đề cập đến định hướng “nâng cao năng lực ngoại ngữ của học sinh, sinh viên, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”. Bên cạnh đó, Đề án “Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học” giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2045 cũng đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Theo định hướng này, chương trình tiếng Anh lớp 1 tập trung phát triển năng lực giao tiếp, đặc biệt là kỹ năng nghe – nói. Học sinh được làm quen với ngôn ngữ thông qua các hình thức học tập sinh động như bài hát, trò chơi và hoạt động trải nghiệm, thay vì đặt nặng kiến thức ngữ pháp.

Trong giai đoạn 2025–2030, nhiều địa phương đang từng bước chuẩn bị điều kiện để triển khai dạy tiếng Anh từ lớp 1. Các trường tiểu học cũng chủ động thích ứng thông qua nhiều giải pháp như tăng cường đội ngũ giáo viên tiếng Anh, mở rộng chương trình tăng cường hoặc tích hợp và điều chỉnh chương trình học phù hợp với học sinh đầu cấp.

Song song với chương trình chính khóa tại các trường công lập, nhiều phụ huynh cũng lựa chọn cho con tham gia các lớp tăng cường tiếng Anh, chương trình tích hợp hoặc theo học tại các trường tư thục, quốc tế – nơi có thể tổ chức kiểm tra năng lực ngoại ngữ đầu vào.

Vì sao nên chuẩn bị tiếng Anh cho trẻ trước khi vào lớp 1?

Theo nhiều nghiên cứu giáo dục, giai đoạn từ 5–6 tuổi được xem là “thời điểm vàng” để trẻ tiếp cận và hình thành năng lực ngôn ngữ mới. Nếu được tiếp cận đúng phương pháp, trẻ có thể:

  • Hình thành phản xạ nghe – nói tự nhiên
  • Làm quen với phát âm chuẩn
  • Phát triển sự tự tin khi giao tiếp bằng ngoại ngữ

Ngược lại, nếu chưa từng tiếp xúc với tiếng Anh trước đó, một số học sinh lớp 1 có thể gặp khó khăn khi vừa phải thích nghi với môi trường học tập mới, vừa tiếp cận thêm một môn học hoàn toàn mới.

Cần giải pháp đồng bộ về đội ngũ giáo viên

Ở góc độ chuyên môn, bà Nguyễn Thị Song Trà, Giám đốc Công ty TNHH Giáo dục và Đào tạo TH (THedu) chia sẻ trên Báo Thanh Niên và Báo Pháp luật TP.HCM nhận định đây là độ tuổi phù hợp để trẻ tiếp cận, làm quen với ngoại ngữ và nhân lực sẽ là yếu tố then chốt khi tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai.

Theo bà Trà, cần có chính sách thu hút và mở rộng nguồn tuyển giáo viên tiếng Anh tiểu học, đồng thời giữ chân đội ngũ giáo viên giỏi trong khu vực công.

Trong ngắn hạn, các địa phương có thể linh hoạt sử dụng giáo viên thỉnh giảng, tổ chức dạy học trực tuyến hoặc ứng dụng phần mềm học tập để hỗ trợ giải quyết tình trạng thiếu giáo viên.

“Tuy nhiên, về lâu dài, giải pháp bền vững là nâng cao năng lực tiếng Anh cho đội ngũ giáo viên trong nhà trường, không chỉ riêng giáo viên môn tiếng Anh. Khi giáo viên các môn học khác cũng có khả năng sử dụng ngoại ngữ, môi trường học tập bằng tiếng Anh trong trường học sẽ được hình thành tự nhiên và hiệu quả hơn”, bà Trà chia sẻ.

Trích dẫn phỏng vấn của Bà Nguyễn Thị Song Trà trả lời Báo Pháp Luật Thành phố Hồ Chí Minh.
Nguồn: Báo Pháp Luật TP.HCM (PLO).

Bà cũng cho rằng khi triển khai tiếng Anh từ lớp 1, trình độ học sinh trong cùng một lớp có thể có sự chênh lệch. Vì vậy, giáo viên cần chia nhóm theo năng lực và cá nhân hóa chương trình giảng dạy. Trong giai đoạn đầu, việc kiểm tra, đánh giá cũng không nên đặt nặng để tránh gây áp lực cho học sinh nhỏ tuổi.

Bà Nguyễn Thị Song Trà chia sẻ quan điểm về việc triển khai dạy tiếng Anh từ lớp 1.
Nguồn: Báo Thanh Niên

Nhiều chương trình tiếng Anh tiền tiểu học được triển khai

Trước nhu cầu chuẩn bị nền tảng ngoại ngữ cho trẻ, nhiều trung tâm giáo dục đã xây dựng các chương trình tiếng Anh dành riêng cho học sinh mầm non chuẩn bị bước vào lớp 1. Tại THedu đang triển khai các khóa học tiếng Anh tiền tiểu học với định hướng giúp trẻ tiếp cận ngôn ngữ theo cách tự nhiên, phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi.

Theo đại diện đơn vị này, việc học tiếng Anh ở giai đoạn đầu không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ từ vựng hay cấu trúc câu, mà hướng đến việc giúp trẻ hình thành phản xạ giao tiếp thông qua các hoạt động tương tác và trải nghiệm trong lớp học.

Các chương trình được thiết kế nhằm giúp trẻ làm quen với tiếng Anh như một ngôn ngữ thứ hai, đồng thời phát triển kỹ năng nghe – nói, hình thành phản xạ ngôn ngữ tự nhiên và chuẩn bị nền tảng cho các chương trình tiếng Anh tại bậc tiểu học cũng như các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế trong tương lai.

Trong bối cảnh giáo dục ngày càng hội nhập, việc giúp trẻ tiếp cận ngoại ngữ từ sớm, với phương pháp phù hợp, được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp học sinh tự tin hơn khi bước vào bậc tiểu học và thích nghi với môi trường học tập mới.