Dù có kết quả học tập khá ổn định trong quá trình học, không ít học sinh vẫn gặp khó khăn khi làm các đề thi thử vào lớp 10. Theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đề thi hiện nay không còn dừng lại ở việc kiểm tra mức độ ghi nhớ kiến thức, mà chuyển sang đánh giá năng lực, bao gồm khả năng vận dụng, tư duy và giải quyết vấn đề. Sự thay đổi này khiến nhiều học sinh chưa kịp thích nghi với cách ra đề mới, dẫn đến kết quả chưa đạt như kỳ vọng.
Đề thi lớp 10 chuyển hướng đánh giá năng lực thay vì ghi nhớ
Khác với trước đây, đề thi tuyển sinh lớp 10 hiện nay không còn tập trung vào việc kiểm tra khả năng học thuộc lòng. Thay vào đó, cấu trúc đề hướng tới đánh giá tư duy, khả năng vận dụng kiến thức và xử lý tình huống thực tế. Sự thay đổi này khiến nhiều học sinh, dù nắm chắc kiến thức lý thuyết, vẫn gặp khó khăn khi đối mặt với các dạng bài mới, yêu cầu suy luận và liên hệ.
Khảo sát năng lực – bước chuẩn bị quan trọng trước kỳ thi
Trước giai đoạn ôn tập nước rút, việc đánh giá đúng năng lực hiện tại được xem là yếu tố then chốt. Thông qua các bài khảo sát, học sinh có thể:
- Làm quen với cấu trúc đề thi lớp 10 theo định hướng mới
- Rèn luyện kỹ năng làm bài trong điều kiện thời gian giới hạn
- Xác định những phần kiến thức còn yếu để tập trung cải thiện
Theo đại diện Trung tâm Ngoại ngữ Tin học Thái Anh (THedu), việc khảo sát không chỉ giúp học sinh “biết mình đang ở đâu” mà còn là cơ sở để xây dựng lộ trình ôn tập phù hợp, tránh tình trạng học dàn trải hoặc lệch trọng tâm. Dự kiến, THedu sẽ tổ chức bài khảo sát năng lực dành cho học sinh lớp 9, bám sát cấu trúc đề thi tuyển sinh lớp 10, nhằm hỗ trợ học sinh chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi sắp tới.
Ôn tập theo từng môn: Tập trung tư duy thay vì học thuộc
Môn Toán: Rèn tư duy và khả năng lập luận
Theo giáo viên, đề Toán hiện nay không chỉ yêu cầu học sinh nắm vững công thức mà còn phải biết vận dụng linh hoạt vào các bài toán thực tế.
Để ôn tập hiệu quả, học sinh cần:
- Nắm chắc kiến thức trọng tâm lớp 8 và lớp 9
- Luyện các dạng bài có tính ứng dụng
- Rèn kỹ năng trình bày rõ ràng, logic
- Thực hành làm đề trong thời gian giới hạn
Việc tiếp cận nhiều dạng bài giúp học sinh tránh bị “bất ngờ” trước những câu hỏi mới.
Môn Ngữ văn: Hiểu bản chất thay vì học thuộc
Ở môn Ngữ văn, xu hướng ra đề mở đòi hỏi học sinh phải có khả năng đọc hiểu và diễn đạt quan điểm cá nhân.
Phương pháp ôn tập hiệu quả gồm:
- Ôn lại các tác phẩm trọng tâm trong chương trình THCS
- Rèn kỹ năng đọc hiểu văn bản
- Luyện viết đoạn văn nghị luận ngắn
- Chú trọng lập luận và cách diễn đạt
Khi hiểu rõ nội dung và ý nghĩa tác phẩm, học sinh có thể linh hoạt triển khai bài viết theo nhiều hướng khác nhau.
Môn Tiếng Anh: Phát triển tư duy ngôn ngữ
Với môn Tiếng Anh, việc học thuộc cấu trúc đơn lẻ không còn mang lại hiệu quả cao. Thay vào đó, học sinh cần phát triển tư duy ngôn ngữ tổng thể.
Các phương pháp được khuyến nghị:
- Hệ thống hóa kiến thức ngữ pháp và từ vựng trọng tâm
- Luyện đọc hiểu và hoàn thành câu theo ngữ cảnh
- Thường xuyên làm đề để rèn tốc độ và phản xạ
- Kết hợp luyện đọc – nghe để nâng cao khả năng sử dụng ngôn ngữ
Chuẩn bị sớm để tránh áp lực giai đoạn nước rút
Theo các chuyên gia giáo dục, một trong những hạn chế phổ biến của học sinh trong giai đoạn ôn thi vào lớp 10 là chưa có kế hoạch học tập từ sớm, dẫn đến việc dồn lực ôn tập trong thời gian ngắn và khó đạt hiệu quả. Trong khi đó, theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, việc đánh giá năng lực học sinh cần được thực hiện thường xuyên, liên tục thông qua các hình thức như kiểm tra, khảo sát và luyện tập theo cấu trúc đề thi.
Tại Trung tâm Ngoại ngữ Tin học Thái Anh (THedu), mô hình đào tạo được xây dựng theo hướng cá nhân hóa lộ trình học tập, trong đó các bài khảo sát năng lực đóng vai trò là bước khởi đầu để đánh giá chính xác trình độ của học sinh. Thông qua kết quả khảo sát, giáo viên có thể định hướng nội dung ôn tập, giúp học sinh tập trung vào những phần kiến thức còn hạn chế và nâng cao hiệu quả học tập.
Đại diện trung tâm cho biết, việc kết hợp giữa đánh giá năng lực và xây dựng lộ trình học phù hợp không chỉ giúp học sinh cải thiện kết quả trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho các giai đoạn học tập tiếp theo. Phụ huynh có thể đăng ký cho học sinh tham gia bài khảo sát năng lực lớp 9 tại THedu để được đánh giá và tư vấn lộ trình ôn tập phù hợp, chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi vào lớp 10 sắp tới.
Lịch khảo sát tại Trung tâm Ngoại ngữ Tin học Thái Anh:
Môn Tiếng Anh: 15:00 – 16:30 | Thứ Bảy, ngày 28 tháng 03 năm 2026.
Môn Toán: 9:00 – 11:00 | Chủ nhật, ngày 29 tháng 03 năm 2026.
Môn Ngữ Văn: 15:00 – 17:00 | Chủ nhật, ngày 29 tháng 03 năm 2026.
